System oddymiania

System oddymiania to rodzaj instalacji przeciwpożarowej stosowany w budynkach, której głównym celem jest usuwanie dymu, gorących gazów pożarowych i toksycznych substancji powstałych w wyniku pożaru. Jego zadaniem jest zapewnienie bezpiecznych warunków ewakuacji ludzi, ułatwienie działań ratowniczych oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru. Skuteczne oddymianie współdziała z awaryjnym oświetleniem ewakuacyjnym oraz przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu, które poprawiają widoczność i bezpieczeństwo podczas ucieczki z zagrożonych stref.

Rodzaje systemów oddymiania

System oddymiania grawitacyjnego

Oddymianie grawitacyjne opiera się na naturalnym ruchu gorących gazów pożarowych ku górze, wynikającym z różnicy gęstości i temperatury między dymem a chłodniejszym powietrzem. Dym oraz ciepło są usuwane przez automatycznie otwierane klapy oddymiające montowane w połaci dachowej lub w górnych częściach ścian. Aby zapewnić prawidłowy ciąg, system uzupełniają klapy lub drzwi napowietrzające w dolnych partiach obiektu, umożliwiające dopływ świeżego powietrza. W zależności od układu pożarowego stosuje się także kurtyny dymowe oraz drzwi przeciwpożarowe, które wydzielają strefy i pomagają utrzymać warstwę wolną od dymu.

  • Zastosowania: hale przemysłowe, magazyny wysokiego składowania, atria, pasaże handlowe.
  • Zalety: prostota konstrukcji, wysoka niezawodność, niskie koszty eksploatacji, brak zużycia energii podczas pracy.
  • Dodatkowe korzyści: możliwość integracji z systemami doświetlania naturalnego (świetliki dachowe) oraz instalacjami hydrantowymi i podręcznym sprzętem gaśniczym.

System oddymiania mechanicznego

Oddymianie mechaniczne wykorzystuje wentylatory oddymiające do aktywnego usuwania dymu i gorących gazów pożarowych. W przeciwieństwie do systemów grawitacyjnych działa niezależnie od warunków atmosferycznych i sprawdza się w obiektach o niskiej wysokości lub skomplikowanej geometrii. Wentylatory (dachowe lub kanałowe) odprowadzają dym przez kanały oddymiające wykonane z materiałów odpornych na wysoką temperaturę (klasa E600 lub wyższa). System uzupełniają klapy odcinające, przepustnice, czujniki temperatury oraz detektory gazów (CO i LPG) – szczególnie ważne w garażach.

  • Zastosowania: garaże podziemne, niskie hale, obiekty o złożonym układzie pomieszczeń.
  • Zalety: pełna kontrola wydajności i kierunku przepływu powietrza, praca niezależna od pogody.
  • Funkcje dodatkowe: łatwa integracja z instalacjami tryskaczowymi oraz bramami i drzwiami przeciwpożarowymi.

System nadciśnieniowy

Systemy nadciśnieniowe (PDS – Pressure Differential Systems) działają poprzez utrzymywanie wyższego ciśnienia powietrza w strefach chronionych (np. klatkach schodowych, szybach windowych, przedsionkach przeciwpożarowych) niż w strefach objętych pożarem. Nadciśnienie skutecznie zapobiega przedostawaniu się dymu do dróg ewakuacyjnych, zapewniając bezpieczeństwo osobom opuszczającym budynek oraz ułatwiając dostęp dla ekip ratowniczych. W obiektach o wysokich wymaganiach ochrony infrastruktury krytycznej często współpracują one z stałymi urządzeniami gaśniczymi gazowymi (SUG), które gaszą pożar bez zniszczeń wtórnych.

  • Zastosowania: budynki wysokie i wysokościowe, szpitale, hotele, biurowce, obiekty o szczególnych wymaganiach bezpieczeństwa.
  • Zalety: wysoka skuteczność ochrony dróg ewakuacji, zgodność z wymaganiami PN-EN 12101-6.
  • Wymagania projektowe: precyzyjne obliczenia różnicy ciśnień, testy drzwiowe (door fan test), dobór wydajności wentylatorów i klap upustowych oraz odpowiednie przepusty instalacyjne gwarantujące szczelność.

Analizy numeryczne CFD

W ramach projektowania oferujemy analizy numeryczne CFD – narzędzie do symulacji przepływu dymu, ciepła i gazów pożarowych w obiekcie. Pozwala ono na szczegółowe odwzorowanie geometrii budynku oraz analizę rozwoju pożaru i rozprzestrzeniania się dymu. Wyniki wykorzystywane są do optymalizacji lokalizacji klap odcinających, pracy wentylatorów i doboru kurtyn dymowych.

Mechanika płynów w CFD oparta jest na równaniach Naviera-Stokesa. Dzięki tej technologii oceniamy warunki panujące na drogach ewakuacyjnych, weryfikujemy poprawność działania systemów oddymiania i poziom bezpieczeństwa obiektu jeszcze przed realizacją, z uwzględnieniem współdziałania z systemem sygnalizacji pożarowej oraz dźwiękowym systemem ostrzegawczym.

Symulacje CFD umożliwiają:

  • dobór optymalnych lokalizacji klap, wentylatorów i otworów napowietrzających,
  • ocenę widoczności i temperatury w strefach ewakuacyjnych przy współpracy z oświetleniem ewakuacyjnym,
  • optymalizację scenariusza sterowania systemem i powiązań z PWP.

Projektowanie i montaż systemu oddymiania

Statystyki pożarowe wskazują, że dym jest większym zagrożeniem niż sam ogień. Dlatego projektujemy systemy, które skutecznie usuwają dym i ciepło, chroniąc życie i konstrukcję budynku. Nasze usługi obejmują:

  • dobór technologii (grawitacja, mechanika, nadciśnienie) zgodnie z wymaganiami PN-EN 12101 oraz kompatybilny z SSP i DSO,
  • opracowanie pełnej dokumentacji projektowej, w tym doboru przejść przeciwpożarowych i klas odporności,
  • montaż urządzeń: centrale oddymiania, klapy i okna oddymiające, przyciski RPO, czujki dymu, wentylatory, współpraca z hydrantami i sprzętem gaśniczym,
  • integrację z BMS/HVAC oraz – gdy wymagane – z SUG (gaszenie gazem),
  • próby i odbiory techniczne, w tym testy funkcjonalne i scenariuszowe.

Wymagania i normy

Systemy oddymiania projektujemy i wykonujemy w oparciu o normy PN-EN 12101 (części 2–11). Uwzględniamy wymagania Polskich Norm, przepisy krajowe i lokalne oraz wytyczne producentów urządzeń. Każdy projekt podlega obliczeniom wydajności i bilansu napowietrzania, a w razie potrzeby weryfikacji za pomocą analiz CFD, z uwzględnieniem współpracy z wyłącznikiem ppoż. i elementami odcinającymi strefy.

Integracja z innymi systemami przeciwpożarowymi

Oddymianie współpracuje z systemem sygnalizacji pożarowej (SSP) – wyzwalanie scenariusza pożarowego, dźwiękowym systemem ostrzegawczym (DSO) – przekazywanie komunikatów ewakuacyjnych, a także z instalacjami przejść przeciwpożarowych, które zapewniają szczelność ogniową tras przewodów i kanałów. W zależności od funkcji obiektu możliwa jest integracja z SUG oraz systemami detekcji i odcięć w wentylacji.

Serwis i przeglądy techniczne

System oddymiania należy do grupy urządzeń przeciwpożarowych objętych obowiązkiem regularnych przeglądów i konserwacji. Zgodnie z przepisami oraz instrukcjami producentów przeglądy wykonuje się nie rzadziej niż raz w roku. W trakcie serwisu weryfikujemy współdziałanie z SSP, DSO oraz poprawność zadziałania klap odcinających.

Oferujemy kompleksowy serwis obejmujący:

  • weryfikację działania urządzeń sterujących i wykonawczych,
  • testy zadziałania klap, wentylatorów i czujników,
  • kontrolę zasilania awaryjnego i współpracy z PWP,
  • czyszczenie i konserwację elementów,
  • aktualizację scenariuszy sterowania oraz kontrolę przepustów instalacyjnych.

Zapewniamy całodobową obsługę serwisową przez certyfikowanych specjalistów.

Zastosowania systemów oddymiania

  • Garaże podziemne i nadziemne – współpraca z detekcją CO/LPG i sterowaniem wentylacji bytowej,
  • Hale przemysłowe, magazyny wysokiego składowania – integracja z hydrantami i gaśnicami,
  • Centra handlowe, obiekty użyteczności publicznej – współpraca z DSO i podział stref za pomocą kurtyn dymowych,
  • Klatki schodowe i szyby windowe w budynkach wysokich (nadciśnienie) – powiązanie z SSP oraz oświetleniem ewakuacyjnym.

Urządzenia przeciwpożarowe i zabezpieczenia