Stałe urządzenia gaśnicze wodne (SUG wodne) to grupa instalacji przeciwpożarowych, które automatycznie wykrywają pożar i gaszą go wodą lub rozpyloną mgłą wodną, zanim ogień zdąży rozprzestrzenić się na całą strefę. Woda jest najtańszym, powszechnie dostępnym i całkowicie bezpiecznym dla ludzi środkiem gaśniczym — odbiera pożarowi ciepło, schładza powierzchnie i ogranicza dopływ tlenu, chroniąc jednocześnie życie, mienie oraz konstrukcję budynku. W odróżnieniu od gaśnic i hydrantów urządzenia te działają samoczynnie, bez udziału obsługi, dzięki czemu należą do najskuteczniejszych zabezpieczeń czynnych. Najczęściej współpracują z systemem sygnalizacji pożarowej (SSP), który monitoruje stan instalacji i przekazuje alarm, a także uzupełniają działanie systemów oddymiania oraz dźwiękowego systemu ostrzegawczego (DSO).
Rodzaje stałych urządzeń gaśniczych wodnych
Instalacje tryskaczowe (sprinklerowe)
Instalacja tryskaczowa to najpopularniejszy rodzaj wodnego urządzenia gaśniczego. Sieć rurociągów pod ciśnieniem zakończona jest głowicami tryskaczowymi z elementem termoczułym (ampułka lub topik). W momencie wzrostu temperatury otwiera się wyłącznie tryskacz znajdujący się nad ogniskiem pożaru, co pozwala ugasić lub ograniczyć pożar przy minimalnym zużyciu wody i bez zalewania całej strefy. Dobór głowic (współczynnik wypływu K, temperatura zadziałania, czas reakcji) oraz gęstość zraszania dobiera się do klasy zagrożenia pożarowego obiektu.
- Instalacja mokra (wet pipe) — rurociągi stale wypełnione wodą; do pomieszczeń, w których nie występuje ryzyko zamarzania.
- Instalacja sucha (dry pipe) — rurociągi wypełnione sprężonym powietrzem; do garaży nieogrzewanych, mroźni i obiektów narażonych na ujemne temperatury.
- Instalacja wstępnie sterowana (pre-action) — zawór otwiera się dopiero po sygnale z SSP; chroni pomieszczenia wrażliwe na przypadkowe zalanie (serwerownie, archiwa).
- Zastosowania: magazyny wysokiego składowania, centra logistyczne, hale produkcyjne, centra handlowe, parkingi.
Instalacje zraszaczowe (deluge) i kurtyny wodne
W instalacjach zraszaczowych stosuje się dysze otwarte, a woda podawana jest jednocześnie na całą chronioną powierzchnię po otwarciu zaworu wzbudzanego przez SSP. Rozwiązanie sprawdza się tam, gdzie pożar rozprzestrzenia się gwałtownie lub konieczne jest schładzanie dużych powierzchni. Kurtyny wodne tworzą natomiast wodną barierę oddzielającą strefy pożarowe i ograniczającą przenoszenie ognia oraz promieniowania cieplnego.
- Zastosowania: obiekty z cieczami palnymi, stacje transformatorowe, tunele, sceny teatralne, składowiska o wysokim obciążeniu ogniowym.
- Zalety: bardzo szybka reakcja na całej powierzchni, skuteczne schładzanie i separacja stref.
Mgła wodna (water mist)
Systemy mgły wodnej rozpylają wodę na mikrokrople, co radykalnie zwiększa powierzchnię odparowania i skuteczność odbioru ciepła. Gaszenie odbywa się głównie przez schłodzenie i wyparcie tlenu, przy zużyciu wody nawet kilkukrotnie mniejszym niż w klasycznym tryskaczu — co ogranicza ryzyko zniszczeń wtórnych. To rozwiązanie często wybierane tam, gdzie woda w dużej ilości byłaby groźniejsza od samego pożaru, a także jako alternatywa dla gaszenia gazem.
- Zastosowania: obiekty zabytkowe, muzea, archiwa, serwerownie, maszynownie, kuchnie przemysłowe, jednostki pływające.
- Zalety: minimalne zużycie wody, ograniczone szkody wtórne, bezpieczeństwo dla ludzi, mała średnica rurociągów.
SUG wodne stanowią dopełnienie pozostałych środków gaśniczych w obiekcie — tam, gdzie woda nie jest wskazana (urządzenia elektroniczne, instalacje pod napięciem), stosujemy stałe urządzenia gaśnicze gazowe, a jako pierwszy element reakcji — hydranty wewnętrzne i zewnętrzne oraz podręczny sprzęt gaśniczy. Różnice między poszczególnymi środkami gaśniczymi opisaliśmy w artykule o rodzajach gazów gaśniczych i porównaniu SUG.
Z czego składa się wodne urządzenie gaśnicze
- Źródło wody: zbiornik wody pożarowej lub przyłącze wodociągowe o gwarantowanej wydajności i ciśnieniu.
- Pompownia pożarowa: zestaw pomp (zwykle elektryczna i rezerwowa spalinowa/diesel) z pompą jockey utrzymującą ciśnienie.
- Zawory kontrolno-alarmowe (stacje zaworowe) wraz z sygnalizatorami przepływu i ciśnienia.
- Sieć rurociągów rozdzielczych i zasilających, dobrana hydraulicznie do wymaganej gęstości zraszania.
- Głowice tryskaczowe, dysze zraszaczowe lub dysze mgły wodnej — dobrane do klasy zagrożenia.
- Układ sterowania i monitoringu zintegrowany z SSP oraz monitoringiem pożarowym do PSP.
Projektowanie i montaż systemu gaśniczego wodnego
Skuteczność SUG wodnego zależy od poprawnego doboru technologii i precyzyjnych obliczeń hydraulicznych. Realizujemy pełen zakres prac — od koncepcji, przez
projekt instalacji przeciwpożarowej, po montaż, uruchomienie i odbiory. Nasze usługi obejmują:
- dobór rodzaju instalacji (tryskaczowa, zraszaczowa, mgła wodna) do klasy zagrożenia pożarowego oraz kategorii składowania,
- obliczenia hydrauliczne, bilans wody pożarowej i dobór pompowni,
- opracowanie pełnej dokumentacji projektowej oraz scenariusza pożarowego,
- montaż rurociągów, stacji zaworowych, głowic i układu sterowania,
- integrację z SSP, oddymianiem oraz przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu (PWP),
- próby ciśnieniowe, testy funkcjonalne, rozruch i odbiory techniczne.
Wymagania i normy
Stałe urządzenia gaśnicze wodne projektujemy i wykonujemy w oparciu o aktualne normy i przepisy. Instalacje tryskaczowe realizujemy zgodnie z PN-EN 12845, komponenty (tryskacze, zawory) zgodnie z serią PN-EN 12259, a systemy mgły wodnej zgodnie z PN-EN 14972 (oraz wytycznymi NFPA 750). Stosowane urządzenia posiadają świadectwa dopuszczenia CNBOP-PIB, a całość spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2010 nr 109 poz. 719) oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Każdy projekt poprzedzamy analizą obciążenia ogniowego i bilansem zapotrzebowania na wodę pożarową, a w razie potrzeby weryfikujemy go obliczeniami i symulacjami.
Integracja z innymi systemami przeciwpożarowymi
Urządzenie gaśnicze wodne nie działa w oderwaniu od pozostałych zabezpieczeń obiektu. Współpracuje z
systemem sygnalizacji pożarowej (SSP) — który wzbudza zawory instalacji wstępnie sterowanych i zraszaczowych oraz monitoruje sygnalizatory przepływu — a także z
DSO przekazującym komunikaty ewakuacyjne i
systemami oddymiania utrzymującymi warstwę wolną od dymu. Szczelność tras instalacji zapewniają
przejścia przeciwpożarowe i przepusty instalacyjne, a w scenariuszu pożarowym współdziałają również
przeciwpożarowe klapy odcinające oraz
awaryjne oświetlenie ewakuacyjne.
Serwis i przeglądy techniczne
Stałe urządzenia gaśnicze wodne należą do urządzeń przeciwpożarowych objętych obowiązkiem regularnych przeglądów i konserwacji. Zgodnie z przepisami oraz dokumentacją techniczno-ruchową (DTR) producentów przeglądy wykonuje się nie rzadziej niż raz w roku, a wybrane czynności kontrolne (test pomp, kontrola ciśnienia i alarmu) — z większą częstotliwością. Oferujemy kompleksowy serwis obejmujący:
- kontrolę pompowni pożarowej oraz próby rozruchowe pomp,
- sprawdzenie zaworów kontrolno-alarmowych, sygnalizatorów przepływu i ciśnienia,
- weryfikację stanu głowic, dysz i rurociągów oraz drożności instalacji,
- testy współdziałania z SSP i monitoringiem pożarowym,
- kontrolę zasilania awaryjnego i zapasu wody pożarowej,
- prowadzenie dokumentacji i protokołów na potrzeby kontroli PSP.
Zapewniamy obsługę serwisową realizowaną przez certyfikowanych specjalistów w całej Polsce.
Zastosowania stałych urządzeń gaśniczych wodnych
- Magazyny wysokiego składowania i centra logistyczne — ochrona regałów i składowanego towaru instalacją tryskaczową.
- Hale produkcyjne i obiekty przemysłowe — gaszenie i schładzanie dużych przestrzeni.
- Centra handlowe i obiekty użyteczności publicznej — automatyczna ochrona dróg i stref handlowych.
- Parkingi i garaże — instalacje suche odporne na niskie temperatury.
- Obiekty zabytkowe, muzea, serwerownie — mgła wodna minimalizująca szkody wtórne.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się instalacja tryskaczowa od mgły wodnej?
Tryskacz podaje strumień wody przez pojedyncze głowice otwierane temperaturą i zużywa jej stosunkowo dużo. Mgła wodna rozpyla wodę na mikrokrople, gasi głównie przez schłodzenie i wyparcie tlenu oraz zużywa znacznie mniej wody, ograniczając zniszczenia wtórne.
Jak często należy serwisować SUG wodne?
Przegląd okresowy wykonuje się nie rzadziej niż raz w roku, zgodnie z przepisami i DTR producenta; część czynności (np. testy pomp i kontrola ciśnienia) prowadzi się częściej.
Czy stałe urządzenie gaśnicze wodne musi współpracować z SSP?
Instalacje wstępnie sterowane i zraszaczowe są wzbudzane sygnałem z systemu sygnalizacji pożarowej. Instalacje mokre działają samoczynnie, ale i tak integruje się je z SSP w celu monitoringu i przekazania alarmu.
